Als je in december om half negen achter je bureau gaat zitten, is het buiten vaak nog schemerig. Tegen vieren begint het alweer te donkeren. Veel mensen merken in deze periode dat ze sneller moe zijn, minder zin hebben in hun werk en ‘s middags tegen een dip aanlopen. Dat is geen verbeelding: het gebrek aan daglicht heeft invloed op je energie, je stemming en je slaapritme.
Je kunt de zon niet harder laten schijnen, maar je kunt wel zorgen voor betere verlichting op je werkplek. Een goede bureaulamp en eventueel een daglichtlamp maken meer verschil dan je misschien denkt. In dit artikel lees je waarom licht zo belangrijk is en hoe je je werkplek slim inricht voor de wintermaanden.
Waarom licht je energie beïnvloedt
Je lichaam gebruikt licht als signaal voor dag en nacht. Fel licht in de ochtend remt de aanmaak van melatonine, het hormoon dat je slaperig maakt. Krijg je overdag weinig licht binnen, dan blijft je lichaam als het ware in een halve nachtstand hangen. Het gevolg: je voelt je suf, je concentratie zakt weg en ‘s avonds slaap je juist slechter.
Bij sommige mensen gaat het verder dan een beetje moeheid. Zij hebben last van een winterdip of zelfs een winterdepressie, met somberheid, meer behoefte aan slaap en trek in zoetigheid. Voldoende licht overdag is een van de dingen die daartegen kunnen helpen. Heb je ernstige klachten, overleg dan altijd met je huisarts.
De bureaulamp als basis
Plafondverlichting alleen is meestal niet genoeg om prettig te werken. Voor kantoorwerk wordt vaak een verlichtingssterkte van ongeveer 500 lux op het werkvlak aangehouden, en dat haal je in een donkere kamer zelden met één lamp aan het plafond. Een bureaulamp brengt het licht precies daar waar je het nodig hebt: op je toetsenbord, je papieren en je notities.
Let bij het kiezen op een lamp die je kunt verstellen in hoogte en richting, zodat je schaduwen en spiegelingen op je scherm voorkomt. Dimbare modellen zijn handig, omdat je het licht kunt aanpassen aan het moment van de dag. Ook de kleurtemperatuur telt mee: wit, wat koeler licht rond de 4000 tot 5000 kelvin houdt je alerter dan warm, geelachtig licht, dat juist ontspannend werkt.
Wat een daglichtlamp extra doet
Een daglichtlamp, ook wel lichttherapielamp genoemd, gaat een stap verder. Zo’n lamp geeft heel fel licht, vaak rond de 10.000 lux op korte afstand, en bootst daarmee een heldere dag na. Het idee is dat je er ‘s ochtends een tijdje bij zit, zodat je biologische klok het signaal krijgt dat de dag begonnen is.
Wil je verschillende bureaulampen en daglichtlampen naast elkaar zetten voordat je iets aanschaft, dan vind je op Hetbestevoorkantoor.nl vergelijkingen en reviews van producten voor je kantoor. Zo krijg je een beter beeld van wat bij jouw werkplek en budget past.
Zo gebruik je een daglichtlamp goed
Een daglichtlamp werkt het best als je hem op de juiste manier en op het juiste moment gebruikt. Een paar praktische aandachtspunten:
- Gebruik de lamp bij voorkeur in de ochtend, bijvoorbeeld tijdens je eerste uur werk.
- Zet hem schuin naast of voor je, op de afstand die de fabrikant aangeeft.
- Je hoeft niet in het licht te staren; gewoon doorwerken is prima.
- Begin met zo’n twintig tot dertig minuten en kijk hoe je je voelt.
- Vermijd gebruik laat op de avond, omdat dat je slaap kan verstoren.
Meer dan alleen lampen
Verlichting werkt het best in combinatie met andere gewoonten. Zet je bureau, als dat kan, dicht bij een raam, zodat je zoveel mogelijk van het beetje daglicht meepakt. Ga in je lunchpauze even naar buiten: zelfs op een bewolkte winterdag is het buiten vele malen lichter dan binnen.
Let daarnaast op de balans tussen je scherm en je omgeving. Werk je met een fel scherm in een verder donkere kamer, dan moeten je ogen voortdurend schakelen, wat vermoeiend is. Een lamp die de ruimte achter of naast je scherm verlicht, maakt het contrast kleiner en voorkomt dat je aan het einde van de dag met branderige ogen zit.
Aan de slag met je eigen werkplek
Je hoeft niet alles in één keer om te gooien. Begin met kijken hoe je werkplek er op een donkere ochtend uitziet: waar valt het licht, waar zitten schaduwen en hoe voel je je na een paar uur werken? Een goed verstelbare bureaulamp is vaak de eerste en eenvoudigste verbetering. Merk je dat je in de winter echt last hebt van vermoeidheid of een dip, dan kan een daglichtlamp een zinvolle aanvulling zijn. Met een paar kleine aanpassingen kom je de donkere maanden een stuk frisser door.