Wie in het Groene Hart woont, kent het beeld: na een flinke onweersbui staat het gazon blank, loopt het terras onder en duurt het dagen voordat de grond weer een beetje opdroogt. Dat is geen toeval. De bodem in grote delen van deze regio bestaat uit veen en klei, het grondwater staat vaak hoog en veel tuinen liggen lager dan de straat. Tegelijk worden zware buien steeds gewoner, waardoor er in korte tijd veel water op een klein oppervlak valt.
Het goede nieuws is dat je met een paar slimme keuzes je tuin veel beter bestand maakt tegen dat water. Je hoeft er geen moeras van te maken, maar je kunt wel meewerken met de natuurlijke omstandigheden in plaats van ertegen te vechten. In dit artikel lees je hoe je dat aanpakt met beplanting, bestrating en wadi’s.
Ken je bodem en je grondwater
Voordat je gaat graven of tegels verwijdert, is het verstandig om te weten waar je mee werkt. Veengrond houdt water vast als een spons, maar raakt ook snel verzadigd. Staat het grondwater hoog, dan kan regenwater nauwelijks wegzakken. Graaf op een paar plekken een gat van een halve meter diep en kijk na een regenachtige week hoe snel het zich vult. Zo zie je meteen waar de natste plekken liggen.
Let ook op bodemdaling. Veen klinkt in, zeker als het uitdroogt, waardoor paden en terrassen na verloop van tijd verzakken. Lichte materialen en een flexibele aanleg zijn daarom op veengrond vaak een betere keuze dan zware constructies.
Kies planten die natte voeten aankunnen
Planten zijn je beste bondgenoten tegen wateroverlast. Ze nemen vocht op, verdampen het via hun bladeren en houden met hun wortels de bodem luchtig. Vooral inheemse soorten die van nature langs sloten en in natte graslanden groeien, voelen zich thuis in een Groene Hart-tuin. Een gazon kun je deels vervangen door een border of een stuk bloemrijk grasland, dat veel meer water vasthoudt dan kort gemaaid gras.
Voor de natste hoeken kun je bijvoorbeeld denken aan deze soorten:
- Moerasspirea met romige, geurige bloemen in de zomer
- Grote kattenstaart, geliefd bij bijen en vlinders
- Gele lis voor de echt natte randen en slootkanten
- Koninginnekruid, stevig en goed voor insecten
- Zwarte els of een knotwilg als je ruimte hebt voor een boom
Bestrating die water doorlaat
Elke tegel die je weghaalt, geeft regenwater de kans om in de grond te trekken in plaats van naar het riool of de laagste hoek van je tuin te stromen. Je hoeft niet alles te vergroenen: kijk vooral kritisch naar plekken die je zelden gebruikt. Een pad van grind, schelpen of houtsnippers laat water veel beter door en is op verzakkende veengrond ook makkelijker bij te werken.
Wil je toch verharding, kies dan voor waterdoorlatende klinkers, grastegels of tegels met brede voegen. Leg het terras met een licht afschot naar een border of wadi, zodat het water een bestemming heeft. Voor actuele berichten over wateroverlast, groenprojecten en regelingen in de regio kun je terecht op www.woerdennieuwsvandaag.nl, waar lokaal nieuws uit Woerden en omgeving wordt gedeeld.
Een wadi als buffer
Een wadi is een verlaagd stuk tuin waar regenwater tijdelijk kan blijven staan voordat het langzaam in de bodem zakt of verdampt. Op zandgrond werkt een wadi vooral als infiltratieplek, maar bij een hoge grondwaterstand fungeert hij meer als buffer. Houd hem daarom ondiep, ongeveer twintig tot dertig centimeter, en geef hem flauwe randen zodat hij er natuurlijk uitziet.
Je kunt de regenpijp van je schuur of huis naar de wadi leiden via een open goot of een ondergrondse buis. Informeer wel eerst bij je gemeente of afkoppelen van de regenpijp is toegestaan en of er ondersteuning voor bestaat. Beplant de wadi met soorten die afwisselend nat en droog kunnen staan, zodat hij het hele jaar mooi blijft.
Regenwater opvangen en hergebruiken
Een regenton lijkt een kleine maatregel, maar vangt bij een flinke bui al snel tientallen liters op. Dat water gebruik je in drogere periodes weer voor je planten, wat op veengrond extra nuttig is: uitdroging versnelt namelijk de bodemdaling. Ook een groen dak op je schuur of carport houdt water vast en geeft het geleidelijk af.
Combineer je deze maatregelen, dan ontstaat een tuin die water vertraagt, vasthoudt en verdeelt in plaats van het in één keer te moeten verwerken.